Home » พญาไท–เปาโล เปิด “Addwise Comorbid” ช่วยแพทย์ค้นความเสี่ยงโรคร่วม ดัน Intelligent Health Ecosystem

พญาไท–เปาโล เปิด “Addwise Comorbid” ช่วยแพทย์ค้นความเสี่ยงโรคร่วม ดัน Intelligent Health Ecosystem

โดย Reporter 1
177 views

การดูแลผู้ป่วยในยุคที่โรคมีความซับซ้อนมากขึ้น กำลังทำให้การรักษาแบบ “มองเฉพาะโรคที่เห็น” ไม่เพียงพออีกต่อไป เพราะผู้ป่วยหนึ่งคนอาจมีทั้งโรคหลัก โรคร่วม ปัจจัยเสี่ยงจากพฤติกรรม พันธุกรรม หรือความผิดปกติบางอย่างที่ยังไม่แสดงอาการชัดเจน ขณะที่แพทย์ต้องตัดสินใจท่ามกลางข้อมูลสุขภาพจำนวนมากและข้อจำกัดด้านเวลา โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงการวินิจฉัยว่า “วันนี้ผู้ป่วยมาด้วยโรคอะไร” แต่คือการมองให้ไกลกว่านั้นว่า ยังมีความเสี่ยงใดซ่อนอยู่ และข้อมูลใดที่อาจมีผลต่อการรักษาในอนาคต

เครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล จึงเปิดตัว “Addwise Comorbid” แพลตฟอร์มผู้ช่วยแพทย์อัจฉริยะ หรือ Clinical Intelligence Platform ที่พัฒนาขึ้นเพื่อช่วยจัดระบบข้อมูล ประเมินความเสี่ยงของโรคร่วม และช่วยให้แพทย์มองเห็นภาพสุขภาพของผู้ป่วยได้รอบด้านขึ้น ก่อนเชื่อมต่อไปยังแพทย์เฉพาะทางหรือทีมสหสาขาวิชาชีพตามความเหมาะสม

การเปิดตัวครั้งนี้ถือเป็นอีกก้าวของการเปลี่ยนผ่านจาก Digital Health Ecosystem สู่ Intelligent Health Ecosystem หลังจากเครือโรงพยาบาลได้วางรากฐานด้านดิจิทัลมาอย่างต่อเนื่อง ทั้ง Health Up ซึ่งมียอดดาวน์โหลดสะสมมากกว่า 1 ล้านครั้ง และบริการ Telecare ที่ช่วยเชื่อมผู้ป่วยกับแพทย์นอกโรงพยาบาล เมื่อดิจิทัลช่วยให้คนไข้ “เข้าถึงบริการได้ง่ายขึ้น” คำถามในระยะต่อไปจึงเปลี่ยนเป็นว่า จะทำอย่างไรให้ข้อมูลที่เกิดขึ้นตลอด Patient Journey สามารถนำกลับมาใช้เพื่อ “เข้าใจคนไข้ให้มากขึ้น” และช่วยให้แพทย์มองเห็นความเสี่ยงได้เร็วกว่าเดิม

จากรักษาโรคที่เห็น สู่การมองสุขภาพทั้งคน

นพ.อนันตศักดิ์ อภัยรัตน์ ผู้อำนวยการใหญ่ฝ่ายการแพทย์ เครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล ระบุว่า โจทย์ด้านสุขภาพในปัจจุบันมีความซับซ้อนขึ้นอย่างชัดเจน ผู้ป่วยจำนวนมากไม่ได้มีเพียงโรคเดียว แต่มีหลายปัจจัยที่เกี่ยวพันกัน และบางความเสี่ยงอาจไม่แสดงอาการให้เห็นในช่วงแรก

แนวทางการดูแลจึงต้องขยับจากการรักษาเฉพาะโรคหรืออาการที่นำผู้ป่วยเข้ามาโรงพยาบาล ไปสู่การมองสุขภาพอย่างเป็นองค์รวม และเชื่อมต่อข้อมูลที่เกี่ยวข้องเข้าด้วยกัน เพื่อให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาได้เหมาะสมกับผู้ป่วยแต่ละราย แนวคิดดังกล่าวสอดคล้องกับ Value-Based Healthcare ที่มุ่งเน้นผลลัพธ์สุขภาพที่ผู้ป่วยได้รับจริง มากกว่าการวัดความสำเร็จจากจำนวนบริการหรือจำนวนครั้งของการรักษา

“กว่า 40 ปีของการดูแลผู้ป่วย ทำให้เรามีทั้งประสบการณ์ทางการแพทย์ ความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์ และความเข้าใจ Patient Journey วันนี้เรากำลังนำรากฐานเหล่านั้นมาเชื่อมกับข้อมูลและเทคโนโลยี เพื่อให้เรารู้จักผู้ป่วยได้ดีขึ้น มองเห็นความเสี่ยงได้เร็วขึ้น และเชื่อมต่อไปสู่การดูแลที่เหมาะสมยิ่งขึ้น”

นพ.อนันตศักดิ์ มองว่า Addwise Comorbid จึงไม่ใช่เพียงซอฟต์แวร์ใหม่ แต่เป็นหนึ่งในองค์ประกอบที่จะช่วยยกระดับ Healthcare Ecosystem ไปสู่ New Standard of Care ซึ่งให้ความสำคัญกับการดูแลผู้ป่วยตลอด Health Journey

แนวคิดนี้ยังเชื่อมโยงกับ Partner for Life ที่มองบทบาทของโรงพยาบาลมากกว่าการรักษาเมื่อเกิดความเจ็บป่วย แต่ต้อง “รู้จัก” คนไข้มากพอที่จะมองเห็นความเสี่ยงและช่วยวางแผนการดูแลได้ในระยะยาว “Partner for Life สำหรับเรา ไม่ใช่แค่การอยู่กับคนไข้ให้นานที่สุด แต่คือการรู้จักเขาให้ดีพอที่จะมองเห็นความเสี่ยงได้เร็วขึ้น และเชื่อมเขาไปสู่การดูแลที่เหมาะสมในทุกช่วงของชีวิต”

เปลี่ยนข้อมูลจำนวนมาก ให้กลายเป็นข้อมูลที่แพทย์ใช้ได้จริง

นพ.เจตน์ จอห์น เทพทรงวัจ ผู้อำนวยการฝ่ายข้อมูลและสารสนเทศทางการแพทย์ โรงพยาบาลพญาไท 2 และที่ปรึกษาฝ่ายข้อมูลและสารสนเทศทางการแพทย์ เครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล อธิบายว่า จุดเริ่มต้นของ Addwise Comorbid มาจากความต้องการยกระดับ Software ที่ใช้ในการดูแลคนไข้ ให้สามารถช่วยแพทย์มองเห็นข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับผู้ป่วยได้อย่างเป็นระบบและรวดเร็วขึ้น

ตามหลักการทางคลินิก แพทย์สามารถใช้ Review of Systems หรือ ROS เพื่อประเมินอาการและความเสี่ยงในระบบต่าง ๆ ของร่างกาย แต่ในทางปฏิบัติ การไล่ประเมินทุกระบบกับผู้ป่วยทุกรายอาจใช้เวลามาก โดยเฉพาะเมื่อผู้ป่วยมีข้อมูลสุขภาพจำนวนมากและมีโรคร่วมหลายด้าน

Addwise Comorbid จึงถูกออกแบบให้ช่วย “กลั่นกรอง” ข้อมูลและชี้ประเด็นที่ควรให้ความสำคัญ เพื่อช่วยให้แพทย์สามารถโฟกัสไปยังระบบที่สัมพันธ์กับโรคหรือความเสี่ยงหลักของผู้ป่วยได้รวดเร็วขึ้น ในบางกรณี จากการต้องทบทวนข้อมูลหลายระบบของร่างกาย ระบบสามารถช่วยลดขอบเขตการประเมินลงเหลือประมาณ 4–5 ระบบที่มีความเกี่ยวข้องสูง เพื่อให้แพทย์ใช้เวลาที่มีอยู่เจาะลึกในจุดที่ควรตรวจสอบมากที่สุด

ระบบยังพัฒนาบนพื้นฐานของ Evidence-Based Medicine โดยอ้างอิง Clinical Practice Guideline ที่ได้รับการตีพิมพ์และใช้งานในปัจจุบัน รวมถึงนำฐานข้อมูลจากการวินิจฉัยผู้ป่วยจริงเกือบ 2 ล้านการวินิจฉัย มาใช้เป็นส่วนหนึ่งในการพัฒนาโครงสร้างของระบบ

อย่างไรก็ตาม นพ.เจตน์ ย้ำว่า Addwise Comorbid ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อวินิจฉัยหรือเลือกแนวทางรักษาแทนแพทย์ ระบบทำหน้าที่ในลักษณะ Clinical Decision Support System โดยช่วยรวบรวม จัดลำดับ และชี้ข้อมูลที่ควรได้รับการพิจารณาเพิ่มเติม ส่วนการวินิจฉัย การเลือกวิธีรักษา และการตัดสินใจขั้นสุดท้าย ยังคงอยู่ภายใต้ Clinical Judgment ของแพทย์

“คุณค่าของระบบไม่ได้อยู่เพียงว่าเทคโนโลยีฉลาดแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าสามารถช่วยให้แพทย์ดูแลผู้ป่วยได้อย่างเป็นระบบและปลอดภัยขึ้นอย่างไร” ในมุมนี้ เทคโนโลยีจึงไม่ได้เข้ามา “แทนที่” แพทย์ แต่ช่วยลดภาระในการไล่ค้นและประมวลข้อมูลจำนวนมาก เพื่อคืนเวลาให้แพทย์สามารถใช้กับสิ่งที่เทคโนโลยีทดแทนได้ยาก ทั้งการฟัง การอธิบาย การทำความเข้าใจความกังวล และการใช้ประสบการณ์ประกอบการตัดสินใจรักษา

จุดผิดปกติ 1 เซนติเมตร ตัวอย่างของข้อมูลที่ไม่ควรถูกมองข้าม

ตัวอย่างหนึ่งที่สะท้อนความสำคัญของการเชื่อมข้อมูลให้ครบ คือกรณีผู้ป่วยที่กำลังเตรียมตัวเข้ารับการผ่าตัดใหญ่ แต่ระหว่างการทบทวนข้อมูลพบว่า จากการตรวจครั้งก่อนมีจุดผิดปกติขนาดประมาณ 1 เซนติเมตรในปอด หากมองเฉพาะโรคหลักที่ผู้ป่วยกำลังเข้ารับการรักษา ประเด็นดังกล่าวอาจถูกติดตามในภายหลัง แต่เมื่อข้อมูลถูกนำกลับมาพิจารณาร่วมกัน ทีมรักษาจึงตัดสินใจตรวจชิ้นเนื้อเพิ่มเติมก่อน และพบว่าเป็น มะเร็งปอดระยะเริ่มต้น

การพบโรคตั้งแต่ระยะต้นทำให้สามารถวางแผนจัดการกับก้อนดังกล่าวได้เร็วขึ้น ก่อนที่โรคจะพัฒนาไปมากกว่านั้น กรณีนี้สะท้อนบทบาทของ Clinical Intelligence ได้ชัดเจนว่า จุดแข็งไม่ได้อยู่ที่การให้ระบบเป็นผู้วินิจฉัย แต่คือการช่วยทำให้ “ข้อมูลที่อาจหลุดจากสายตา” ถูกนำกลับเข้าสู่กระบวนการตัดสินใจของทีมแพทย์ในเวลาที่เหมาะสม

Human Touch ยังเป็นส่วนที่เทคโนโลยีทดแทนไม่ได้

อีกด้านหนึ่งของระบบที่ถูกออกแบบควบคู่กันคือบทบาทของ Longevity Assistant หรือ LA นพ.ทวนทศพร สุวรรณจูฑะ ผู้อำนวยการฝ่ายมาตรฐานการแพทย์ เครือโรงพยาบาลพญาไทและเครือโรงพยาบาลเปาโล เปิดเผยว่า Longevity Assistant จะทำหน้าที่เป็น Clinical Navigator เชื่อมผู้ป่วย แพทย์ และ Addwise Comorbid เข้าด้วยกันตั้งแต่ต้นทาง

บทบาทดังกล่าวครอบคลุมตั้งแต่การรับฟัง ซักประวัติ รวบรวมข้อมูลสุขภาพ ไปจนถึงการทำความเข้าใจพฤติกรรมและบริบทชีวิตของผู้ป่วย ซึ่งเป็นข้อมูลบางประเภทที่ระบบดิจิทัลเพียงอย่างเดียวอาจไม่สามารถมองเห็นได้ครบ เช่น ผู้ป่วยอาจระบุว่า “ไม่สูบบุหรี่” แต่เมื่อซักประวัติเชิงลึกพบว่า มีสมาชิกในครอบครัวสูบบุหรี่เป็นประจำ ทำให้ผู้ป่วยได้รับ Second-hand Smoke ซึ่งอาจเป็นข้อมูลสำคัญสำหรับการประเมินความเสี่ยงด้านปอด

กรณีลักษณะนี้สะท้อนว่า “ข้อมูลในระบบ” กับ “ข้อมูลจากชีวิตจริง” ต้องถูกนำมาประกอบกัน จึงจะเห็นภาพสุขภาพของผู้ป่วยได้ครบขึ้น “เทคโนโลยีช่วยให้เรามองเห็นข้อมูลได้เป็นระบบ แต่ Human Touch ช่วยให้เราเข้าใจบริบทของผู้ป่วยได้ลึกขึ้น Longevity Assistant จึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยเชื่อม Clinical Intelligence เข้ากับ Clinical Workflow”

เมื่อ Addwise Comorbid ชี้ประเด็นความเสี่ยง แพทย์จะยังเป็นผู้ประเมินและกำหนดแนวทางการรักษา ขณะที่ Longevity Assistant จะเข้ามาช่วยทำให้แผนการดูแลนั้นเดินหน้าต่อได้จริง ทั้งการประสานแพทย์เฉพาะทาง การติดตามผู้ป่วย และการเชื่อมเข้าสู่ทีม Multidisciplinary Team หรือ MDT

ผู้ป่วยหลายโรค ต้องการมากกว่า “ส่งต่อแพทย์หลายคน”

สำหรับผู้ป่วยที่มีหลายโรค ความท้าทายไม่ได้อยู่ที่ว่าจะต้องพบแพทย์กี่สาขาเท่านั้น แต่คือการลำดับความสำคัญของการรักษา และทำให้ข้อมูลของแพทย์แต่ละสาขาเชื่อมต่อกัน ในบางกรณี ผู้ป่วยอาจต้องได้รับการดูแลทั้งด้านหัวใจ มะเร็ง ระบบทางเดินหายใจ หรือโรคเรื้อรังอื่นพร้อมกัน การรักษาจึงไม่ควรแยกเป็นส่วนๆ โดยไม่มีภาพรวม

การทำงานผ่าน MDT ช่วยให้แพทย์หลายสาขาสามารถเห็นข้อมูลสำคัญร่วมกัน และตัดสินใจได้ว่า ประเด็นใดควรได้รับการจัดการก่อน ใครควรเป็นแพทย์หลัก และการรักษาของแต่ละสาขาจะกระทบกันอย่างไร Longevity Assistant จึงมีบทบาทสำคัญในการช่วยให้ Patient Journey ไม่สะดุดระหว่างการส่งต่อ และลดโอกาสที่ข้อมูลสำคัญจะตกหล่นระหว่างแพทย์หลายทีม

เป้าหมายคือ Right Care ไม่ใช่เพียงเทคโนโลยีที่ล้ำขึ้น

ปลายทางของการพัฒนา Intelligent Health Ecosystem ถูกวางไว้ที่การสร้าง New Standard of Care เครือโรงพยาบาลมองการดูแลที่เหมาะสมผ่านองค์ประกอบหลายด้าน ตั้งแต่ Right Diagnosis การวินิจฉัยที่ถูกต้อง, Right Disease การค้นหาปัญหาสุขภาพที่ตรงจุด, Right Doctor การเชื่อมผู้ป่วยไปยังแพทย์ที่เหมาะสม และ Right Hospital การเลือกสถานพยาบาลที่มีศักยภาพสอดคล้องกับความต้องการรักษา

แนวคิดดังกล่าวนำไปสู่ Personalized Care ซึ่งไม่ได้ตั้งต้นจากการใช้แนวทางเดียวกับผู้ป่วยทุกคน แต่ใช้ข้อมูลของแต่ละรายเพื่อช่วยกำหนดเส้นทางการดูแลที่เหมาะสมที่สุด เมื่อมองในมิตินี้ ความล้ำของเทคโนโลยีจึงไม่ใช่เป้าหมายสุดท้าย สิ่งสำคัญกว่าคือ เทคโนโลยีสามารถช่วยพาผู้ป่วยไปสู่ “การดูแลที่ถูกต้อง” ได้เร็วและแม่นยำเพียงใด

เตรียมขยายสู่ 12 โรงพยาบาลในเครือ

ในระยะต่อไป เครือพญาไท–เปาโลมีแผนขยายการใช้ Addwise Comorbid ไปยังโรงพยาบาลทั้ง 12 แห่งในเครือ เพื่อให้การคัดกรองความเสี่ยงและ Clinical Intelligence เข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการดูแลมาตรฐาน แนวคิดคือ ไม่ว่าผู้ป่วยจะเข้ามารับบริการที่ศูนย์หรือโรงพยาบาลใด ระบบควรสามารถช่วยมองความเสี่ยงได้มากกว่าโรคหรืออาการที่ผู้ป่วยแจ้งในวันนั้น และหากพบประเด็นสำคัญ ก็สามารถเชื่อมต่อเข้าสู่แพทย์หรือทีมที่เกี่ยวข้องได้อย่างเหมาะสม

นอกจากนี้ แพลตฟอร์มยังสามารถปรับปรุงข้อมูลตามสถานการณ์ทางการแพทย์ที่เปลี่ยนแปลง เช่น โรคตามฤดูกาล โรคอุบัติใหม่ หรือคำแนะนำด้านวัคซีน ทำให้ระบบสามารถพัฒนาต่อเนื่องตามองค์ความรู้และบริบทสุขภาพที่เปลี่ยนไป

Addwise Comorbid Academy วางมาตรฐานก่อนขยายผล

การขยายเทคโนโลยีไปยังหลายโรงพยาบาลไม่สามารถอาศัยเพียง Software ได้ เครือโรงพยาบาลจึงพัฒนา Addwise Comorbid Academy ควบคู่ไปด้วย

Academy จะครอบคลุมทั้งการอบรมแพทย์ การพัฒนาศักยภาพของ Longevity Assistant และระบบ Certification เพื่อให้บุคลากร เทคโนโลยี และ Clinical Workflow ทำงานอยู่บนมาตรฐานเดียวกัน เป้าหมายคือไม่ว่าผู้ป่วยจะอยู่ที่โรงพยาบาลใดในเครือ การนำข้อมูลเข้าสู่กระบวนการประเมิน การส่งต่อ และการติดตาม ต้องอยู่ภายใต้มาตรฐานเดียวกัน และสามารถเชื่อมข้อมูลกลับเข้าสู่ Patient Journey ได้อย่างต่อเนื่อง

จาก Digital Health ที่ “เข้าถึงง่าย” สู่ Intelligent Health ที่ “เข้าใจลึก”

หาก Digital Health ในช่วงแรกทำหน้าที่ลดข้อจำกัดด้านการเข้าถึงบริการ ก้าวต่อไปของ Intelligent Health Ecosystem คือการทำให้ระบบสุขภาพสามารถ “เข้าใจผู้ป่วย” ได้มากกว่าเดิม

จากการรักษาโรคที่เห็น ไปสู่การค้นหาความเสี่ยงที่ยังซ่อนอยู่ จากข้อมูลจำนวนมหาศาล ไปสู่ข้อมูลที่ถูกจัดลำดับและมีความหมายต่อการรักษา จากแพทย์แต่ละสาขาที่ทำงานแยกกัน ไปสู่การเชื่อมการดูแลผ่าน MDT และจากการรักษาเมื่อเกิดอาการ ไปสู่การวางแผนสุขภาพตลอดช่วงชีวิต

ภาพที่เกิดขึ้นจาก Addwise Comorbid จึงไม่ใช่เรื่องของ “AI เข้ามาแทนแพทย์” แต่ตรงกันข้าม คือการใช้เทคโนโลยีช่วยลดภาระในสิ่งที่ระบบทำได้ดี เพื่อให้แพทย์มีพื้นที่มากขึ้นสำหรับสิ่งที่ยังต้องอาศัยประสบการณ์ ความเชี่ยวชาญ และความเป็นมนุษย์ เพราะท้ายที่สุด New Standard of Care อาจไม่ได้วัดว่าโรงพยาบาลมีเทคโนโลยีก้าวหน้าเพียงใด แต่ต้องวัดว่าเทคโนโลยีนั้นช่วยให้แพทย์ มองเห็นผู้ป่วยได้ครบขึ้น รู้จักผู้ป่วยได้ลึกขึ้น และส่งต่อไปสู่การดูแลที่เหมาะสมได้เร็วขึ้น มากเพียงใด

และนี่คือจุดที่เครือพญาไท–เปาโลกำลังพยายามเปลี่ยนจากการ “รักษาโรค” ไปสู่การ “เข้าใจคนไข้ทั้งคน” ผ่านการผสาน ข้อมูล เทคโนโลยี Clinical Intelligence และ Human Touch เข้าด้วยกัน

You may also like

เว็บไซต์นี้มีการใช้คุกกี้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการใช้งานของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อเก็บข้อมูลและรวบรวมสถิติวิจัยทางด้านการตลาด การวิเคราะห์แนวโน้ม ตลอดจนนำมาปรับปรุง และควบคุมการทำงานของเว็บไซต์ ทั้งนี้ หากท่านไม่ยินยอม ท่านยังสามารถใช้งานเว็บไซต์ได้ปกติ ยอมรับทั้งหมด