ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) กำลังเข้ามามีบทบาทพื้นฐานต่อการบริหารจัดการภาครัฐและความมั่นคงทางไซเบอร์ “ความเชื่อมั่น” กำลังกลายเป็นรากฐานใหม่ของความมั่นคงระดับชาติ ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีอีกต่อไป — นี่คือมุมมองของ Tanel Sepp นักการทูตสาขาความมั่นคงไซเบอร์ประจำกระทรวงการต่างประเทศ ประเทศเอสโตเนีย

เอสโตเนียกับโมเดลการปกครองแบบดิจิทัล

เอสโตเนียเป็นหนึ่งในประเทศที่ก้าวหน้าด้านการสร้างโครงสร้างรัฐบาลดิจิทัลอย่างลึกซึ้ง โดยเฉพาะในเรื่องของ “ความไว้วางใจ” ที่ฝังอยู่ในระบบจากพื้นฐาน ซึ่งเป็นสิ่งที่ Sepp ยืนยันว่าเป็นหัวใจสำคัญของการสร้างระบบบริการสาธารณะที่ยั่งยืน สิ่งนี้ไม่เพียงทำให้พลเมืองมั่นใจ แต่ยังเป็น “โครงสร้างพื้นฐาน” ที่รองรับสังคมทั้งหมดอย่างมั่นคง

“ถ้าระบบ e-Government ของเราไม่น่าเชื่อถือ ประชาชนก็คงไม่ใช้มัน และเอกสารบางอย่างในประเทศเราก็ไม่มีในรูปแบบกระดาษอีกต่อไปแล้ว” — Tanel Sepp

พื้นฐานของการสร้าง Trust-first AI

Sepp กล่าวในงานสัมภาษณ์ที่จัดโดย Information Security Media Group ภายในงาน RSAC Conference 2025 ว่า AI มักจะถูกหยิบยกมาพูดถึงผ่านเลนส์ของ “ภัยคุกคาม” แต่ในความเป็นจริง เราควรให้โอกาสกับ “ศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงโลก” ที่เทคโนโลยีนี้นำมา และนี่คือสาระสำคัญของแนวคิด Trust-first

หัวข้อสำคัญที่ Sepp เน้น ได้แก่:

• การวางความเชื่อมั่นไว้ในโครงสร้างดิจิทัลตั้งแต่ระดับพื้นฐาน เพื่อสร้างการมีส่วนร่วมและการใช้บริการของประชาชนอย่างต่อเนื่อง
• โครงการ AI Leap ของเอสโตเนีย ที่มุ่งเน้นการสอน AI ตั้งแต่ระดับพื้นฐานของระบบการศึกษา
• การสร้างกรอบความไว้วางใจใน AI ผ่านความร่วมมือข้ามประเทศ ก่อนที่จะพูดถึงมาตรฐานระดับโลก

วิสัยทัศน์จากนักการทูตไซเบอร์

ด้วยประสบการณ์การทำงานทางการทูตยาวนานกว่า 20 ปี Sepp เคยทำงานในหลายประเทศ รวมถึงภารกิจด้านนโยบายความมั่นคงไซเบอร์ของกระทรวงกลาโหมเอสโตเนีย จึงมีองค์ความรู้เชิงลึกในด้านความปลอดภัยไซเบอร์ทั้งในระดับชาติและนานาชาติ

สรุปบทเรียนสำคัญ

1. ความน่าเชื่อถือของระบบดิจิทัล คือองค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ในการบริหารชาติในโลกดิจิทัล
2. AI ควรได้รับการออกแบบและพัฒนาโดยมี “ความไว้วางใจ” เป็นรากฐาน ไม่ใช่เพียงแค่ความสามารถของเทคโนโลยี
3. การสร้างระบบที่ปลอดภัยและน่าเชื่อถือ ต้องอาศัยความร่วมมือข้ามแดน และไม่สามารถทำได้ลำพัง

ในยุค AI ที่พัฒนาอย่างรวดเร็ว ความไว้วางใจจึงไม่ใช่แค่เรื่องของความรู้สึก แต่เป็น “โครงสร้างพื้นฐาน” ของโลกดิจิทัลที่ปลอดภัยและยั่งยืน 🛡️