Home » AI ตรวจสอบยาหนึ่งเดียวในไทยผลงาน บ.ฟาร์มาซี

AI ตรวจสอบยาหนึ่งเดียวในไทยผลงาน บ.ฟาร์มาซี

โดย กองบรรณาธิการ
230 views

ในยุคที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทสำคัญในทุกอุตสาหกรรม วงการสาธารณสุขไทยกำลังก้าวเข้าสู่การเปลี่ยนแปลงเช่นกัน โดยบริษัท ฟาร์มาซี จำกัด ผู้พัฒนาเทคโนโลยี AI ด้านยาที่มุ่งเป้าแก้ปัญหาของโรงพยาบาลอย่างการจ่ายยาผิดพลาด และการขาดแคลนบุคลากรผู้เชี่ยวชาญ ผ่านนวัตกรรมที่สามารถตรวจสอบยาได้อย่างแม่นยำยิ่งกว่าสายตามนุษย์

นวัตกรรม AI ตรวจสอบยาหนึ่งเดียวในไทย

คุณจักร โกศัลยวัตร CEO บริษัท ฟาร์มาซี จำกัด เปิดเผยถึงความสำเร็จในรอบปีที่ผ่านมาว่า บริษัทได้พัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ที่ใช้ฐานความรู้เดิมด้าน AI และการประมวลผลภาพ (Image Processing) มาสร้างสรรค์เป็นระบบตรวจสอบการจัดยาอัจฉริยะสำหรับห้องยาในโรงพยาบาล โดยจุดแข็งที่สำคัญที่สุดคือการมี AI Engine ที่รู้จักยาทุกชนิดในประเทศไทย ซึ่งมีฐานข้อมูลภาพยาครอบคลุมมากกว่า 6,000 รายการ ถือเป็นระบบเดียวในประเทศที่มีฐานข้อมูลขนาดใหญ่และแม่นยำระดับนี้

ระบบดังกล่าวทำงานผ่านกล้องความละเอียดสูงที่ติดตั้งอยู่เหนือโต๊ะจัดยาของเภสัชกร เมื่อมีการจัดยาใส่ตะกร้าหรือถุงยา AI จะทำหน้าที่ตรวจสอบภาพยาเหล่านั้นทันที โดยสามารถระบุได้ทั้งชื่อสามัญ ชื่อทางการค้า ตลอดจนความแรงของยา นอกจากนี้ยังมีความสามารถขั้นสูงในการ “นับเม็ดยา” ภายในซอง และตรวจสอบข้อมูลบนบรรจุภัณฑ์ เช่น วันหมดอายุ เพื่อนำไปเปรียบเทียบกับคำสั่งจ่ายยาของแพทย์ว่ามีความถูกต้องตรงกันหรือไม่

ลดความเหนื่อยล้าเภสัชกร ปิดช่องว่างความเสี่ยง “จ่ายยาผิด”

ปัญหาสำคัญในห้องยาของโรงพยาบาลคือภาระงานที่ล้นตัวและความเหนื่อยล้าของบุคลากร คุณจักรระบุว่า ปกติเมื่อผู้ช่วยเภสัชกรหยิบยาตามใบสั่งเสร็จ เภสัชกรจะต้องใช้สายตาตรวจสอบยาทุกตัวด้วยตนเอง ซึ่งหากต้องตรวจสอบยาจำนวนมากต่อเนื่องหลายชั่วโมง อาจเกิดความเหนื่อยล้าจนส่งผลให้เกิดความผิดพลาดได้ การนำ AI เข้ามาช่วยจึงไม่เพียงแต่ลดภาระงาน แต่ยังเป็นการสร้าง “ตาที่สอง” ที่ไม่มีวันเหนื่อยล้าและมีความจำที่แม่นยำกว่ามนุษย์มาช่วยคัดกรองความปลอดภัย

“AI ของเราสามารถช่วยลดความเสี่ยงในการจ่ายยาผิด ซึ่งเป็นประเด็นอ่อนไหวที่ส่งผลต่อทั้งชื่อเสียงของโรงพยาบาลและชีวิตของคนไข้” คุณจักรกล่าวเสริม พร้อมระบุว่าหากระบบนี้ทำงานได้อย่างเต็มรูปแบบ จะช่วยให้ห้องยาที่เคยต้องใช้เภสัชกรถึง 3 คนในการตรวจสอบ สามารถลดจำนวนลงเหลือเพียง 2 คน โดยเภสัชกรที่ว่างเว้นจากงานรูทีนสามารถเอาเวลาไปทำหน้าที่ที่มีประโยชน์กว่า เช่น การให้คำปรึกษาและอธิบายวิธีการใช้ยากับผู้ป่วยอย่างละเอียด

สถิติน่าตกใจ: ไทยขาดแคลนเภสัชกรถึง 3 เท่าเมื่อเทียบกับสากล

อีกหนึ่งเหตุผลสำคัญที่ทำให้เทคโนโลยีของฟาร์มาซีเป็นที่ต้องการอย่างมาก คือวิกฤตการขาดแคลนเภสัชกรในประเทศไทย โดยคุณจักรให้ข้อมูลที่น่าสนใจว่า ปัจจุบันไทยมีสัดส่วนเภสัชกรต่อประชากรหมื่นคนเพียง 20 กว่าคนเท่านั้น ในขณะที่ประเทศที่เจริญแล้วมีมาตรฐานสูงถึง 80 คนต่อประชากรหมื่นคน ซึ่งหมายความว่าเรามีความพร้อมของบุคลากรเพียง 1 ใน 3 ของมาตรฐานสากลเท่านั้น การนำเทคโนโลยี AI มาช่วยจึงไม่ใช่การเข้ามาแทนที่คน แต่เป็นการเข้ามา “เสริมประสิทธิภาพ” ให้กับทรัพยากรบุคคลที่มีอยู่อย่างจำกัดให้ทำงานได้ครอบคลุมยิ่งขึ้น

โมเดลธุรกิจ Subscription เข้าถึงง่าย ไม่ต้องลงทุนก้อนใหญ่

ในด้านการบริหารจัดการ ฟาร์มาซีนำเสนอโมเดลธุรกิจแบบ Subscription หรือการจ่ายค่าบริการรายเดือนตามปริมาณการใช้งานจริง (Pay-per-use) โดยแบ่งแพ็กเกจตามจำนวนใบสั่งยาต่อวัน เช่น โรงพยาบาลขนาดเล็กที่มียอดจ่ายยาไม่เกิน 500 ใบต่อวัน หรือโรงพยาบาลขนาดใหญ่ที่มียอดสูงกว่านั้น

จุดเด่นของโมเดลนี้คือ “การไม่มีค่าติดตั้ง” โดยทางบริษัทจะทำหน้าที่เป็นผู้จัดหาอุปกรณ์ กล้อง และซอฟต์แวร์ให้ในรูปแบบการเช่าใช้งาน พร้อมดูแลบำรุงรักษาระบบให้ตลอดอายุการสัญญา ทำให้โรงพยาบาลทั้งภาครัฐและเอกชนสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีระดับสูงได้โดยไม่ต้องแบกรับต้นทุนค่าอุปกรณ์เริ่มต้นที่สูงเกินไป

ปัจจุบันมีแผนนำร่องติดตั้งระบบร่วมกับโรงพยาบาลชั้นนำ เช่น โรงพยาบาลศรีสวรรค์ ราชพฤกษ์, โรงพยาบาลพญาไท 2 และ โรงพยาบาลกรุงเทพสมุย โดยตั้งเป้าจะขยายผลให้ครบ 10 แห่งภายในปีนี้

จากห้องยาสู่หอผู้ป่วย (IPD) และอนาคตของ Telemedicine

แผนงานในอนาคตของฟาร์มาซียังไม่หยุดเพียงแค่ห้องยาผู้ป่วยนอกเท่านั้น แต่กำลังขยายผลสู่ระบบผู้ป่วยใน (IPD) ตามคำเรียกร้องของพันธมิตรโรงพยาบาล เนื่องจากพยาบาลที่ต้องจัดเตรียมยาให้คนไข้ที่เตียงอาจไม่ได้มีความเชี่ยวชาญด้านยาเท่าเภสัชกร AI จึงจะเข้าไปทำหน้าที่ตรวจสอบยาในขั้นตอนนี้เพื่อปิดความเสี่ยงสุดท้ายก่อนยาจะถึงเตียงผู้ป่วย

นอกจากนี้ยังมีศักยภาพในการสนับสนุนระบบ Telemedicine โดย AI สามารถช่วยแพทย์ตรวจสอบยาที่บ้านของผู้ป่วยผ่านวิดีโอคอล เพื่อให้มั่นใจว่าผู้ป่วยรับประทานยาถูกตัวตามที่แพทย์สั่งผ่านหน้าจอ

แรงหนุนจากภาคส่วนมูลนิธิ: พื้นฐานดิจิทัลที่มั่นคงเพื่อประชาชน

เพื่อให้การพัฒนาเทคโนโลยีในระบบสาธารณสุขเดินหน้าได้อย่างยั่งยืน บทบาทของมูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.) ในฐานะที่คุณจักร เป็นผู้อำนวยการด้านสุขภาพดิจิทัล จึงให้ความสำคัญต่อการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐาน โดยเฉพาะการพัฒนา “ระบบฐานข้อมูลโรคพันธุกรรมแม่และเด็กแห่งชาติ” (National Genetic Disease Database) ที่บูรณาการข้อมูลโรคสำคัญ 5 กลุ่มโรค ได้แก่ กลุ่มอาการดาวน์ (Down Syndrome), ธาลัสซีเมีย (Thalassemia), ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์แต่กำเนิด (Hypothyroid), โรคทางเมตาบอลิก (IEM/Metabolism) และการสูญเสียการได้ยินในเด็กแรกเกิด (Hearing Loss) ทั้งนี้เพื่อติดตามตั้งแต่การตั้งครรภ์จนถึงเด็กเกิดใหม่ โดยมุ่งเป้าไปที่การสร้าง “ฐานข้อมูลเฉพาะโรคแห่งชาติ” (National Disease Registry) เพื่อการบริหารจัดการสุขภาพที่มีประสิทธิภาพในอนาคต แม้ที่ผ่านมาจะมีความท้าทายในการบูรณาการข้อมูลโรค ทั้งข้อจำกัดของหน่วยงานต่างๆ และด้านระเบียบราชการหรือกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (PDPA) แต่ด้วยรูปแบบความร่วมมือแบบ “Consortium” หรือการเป็นเจ้าของร่วมกันของทุกภาคส่วน จะเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้ระบบสาธารณสุขไทยแข็งแกร่งและยั่งยืนสืบไป

นอกจากนี้ มูลนิธิฯ ยังได้พัฒนาแพลตฟอร์ม “เช็คยา” (www.checkya.me) ซึ่งเป็นเสมือนเภสัชกรออนไลน์ที่ให้ประชาชนสามารถตรวจสอบความเสี่ยงจากการใช้ยาได้ด้วยตนเอง การวางนโยบายของมูลนิธิฯ โดยการสนับสนุนจากหน่วยงานภาคีต่างๆ เช่น สสส. อย. สมสท. กพย. จึงเป็นการผสานกำลังที่ช่วยยกระดับระบบสาธารณสุขไทยให้เป็นดิจิทัลอย่างแท้จริง

You may also like

เว็บไซต์นี้มีการใช้คุกกี้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการใช้งานของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อเก็บข้อมูลและรวบรวมสถิติวิจัยทางด้านการตลาด การวิเคราะห์แนวโน้ม ตลอดจนนำมาปรับปรุง และควบคุมการทำงานของเว็บไซต์ ทั้งนี้ หากท่านไม่ยินยอม ท่านยังสามารถใช้งานเว็บไซต์ได้ปกติ ยอมรับทั้งหมด