Home » ประเมินความพร้อมของนักศึกษาแพทย์ต่อการนำ AI มาใช้หลังสิ้นสุดการศึกษาเบื้องต้น

ประเมินความพร้อมของนักศึกษาแพทย์ต่อการนำ AI มาใช้หลังสิ้นสุดการศึกษาเบื้องต้น

187 views

ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) กลายเป็นส่วนสำคัญในด้านสาธารณสุข ความสามารถของบุคลากรทางการแพทย์ในการทำความเข้าใจ ใช้งาน และประเมินเครื่องมือ AI จึงกลายเป็นสิ่งจำเป็น งานวิจัยล่าสุดจาก Sultan Qaboos University (SQU) ในโอมาน ได้ประเมิน “ความพร้อมด้าน AI” ของนักศึกษาแพทย์หลังจบการเรียนช่วงพรีคลินิก (pre-clinical) และกำลังก้าวเข้าสู่การฝึกปฏิบัติคลินิก

จุดประสงค์ของการวิจัย

เพื่อประเมินระดับความพร้อมของนักศึกษาแพทย์ระดับปริญญาตรีในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในบริบททางการแพทย์ หลังจากได้รับการสัมผัสเบื้องต้นกับเนื้อหาเกี่ยวกับ AI ผ่านหลายหลักสูตรในช่วงพรีคลินิก

วิธีการศึกษา

  • งานวิจัยแบบภาคตัดขวาง (cross-sectional study)
  • นักศึกษาปี 3 จาก SQU College of Medicine and Health Sciences จำนวน 84 คน จาก 115 คน เข้าร่วมตอบแบบสอบถาม MAIRS-MS (Medical Artificial Intelligence Readiness Scale for Medical Students)
  • แบบสอบถามถูกออกแบบมาเพื่อวัดความพร้อมใน 4 ด้าน ได้แก่
    • ด้านความรู้ความเข้าใจ (Cognition)
    • ความสามารถ (Ability)
    • วิสัยทัศน์ (Vision)
    • จริยธรรม (Ethics)

ผลการศึกษา

  • นักศึกษามี “ระดับความพร้อมปานกลาง” ในการใช้ AI โดยคะแนนเฉลี่ยอยู่ระหว่าง 3.5 ถึง 3.9 (จากคะแนนเต็ม 5)
  • ด้านที่ได้คะแนนน้อยที่สุดคือ “ความเข้าใจแนวคิดเบื้องหลัง AI และวิทยาการข้อมูล (Data Science)” (เฉลี่ย 3.52)
  • ด้านที่ได้สูงที่สุดคือ “วิสัยทัศน์” (3.90) ซึ่งรวมถึงความสามารถในการเข้าใจข้อจำกัด โอกาส และความเสี่ยงจากการใช้ AI
  • ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญระหว่างเพศ หรือชั้นปี
  • นักศึกษาส่วนใหญ่ (~80%) ใช้ ChatGPT เป็นเครื่องมือ AI หลัก แต่มีช่องว่างในความเข้าใจ AI เชิงเทคนิค
  • แบบสอบถามที่ใช้มีความน่าเชื่อถือสูงจากการทดสอบค่าความสม่ำเสมอภายใน (Cronbach’s alpha)

ข้อค้นพบที่สำคัญ

  • 80% ของนักศึกษาระบุว่าตนเองเคยได้สัมผัส AI แม้ทุกคนจะเคยเรียนวิชา Medical Informatics I และ II ซึ่งเกี่ยวข้องกับ AI แล้วก็ตาม
  • อาจเป็นเพราะช่วงเวลาที่เก็บข้อมูลตรงกับช่วง ChatGPT 3.5 เปิดให้สาธารณชนใช้งาน ทำให้นักศึกษาหลายคนจำกัดความ AI ไว้แค่ “แชตบอท”
  • ความพร้อมด้านความรู้และทักษะยังมีช่องว่าง โดยเฉพาะเรื่องการจัดการข้อมูล การเข้าใจอัลกอริธึม และแนวคิด AI พื้นฐาน

ข้อเสนอแนะเพื่อพัฒนาหลักสูตร

  • จำเป็นต้องบูรณาการ AI เข้ากับหลักสูตรแพทยศาสตร์ผ่าน โมเดลการเรียนรู้แบบต่อเนื่อง (longitudinal model)
  • ควรมี กรอบทักษะที่เป็นมาตรฐานและชัดเจน เพื่อใช้ในการวางแผนการสอน AI อย่างเป็นระบบ
  • ต้องสร้างหลักสูตรที่ อิงจากทฤษฎีการศึกษาจริง พร้อมทั้งมีการประเมินผลอย่างเป็นระบบ
  • เน้นการเรียนรู้จากประสบการณ์จริง เช่น
    • การใช้ AI ช่วยตัดสินใจในสถานการณ์คลินิก
    • การวิเคราะห์ความเสี่ยงทางการแพทย์
    • การอภิปรายประเด็นด้านจริยธรรมของ AI

ปรับสมดุลระหว่างเทคโนโลยีและมนุษยธรรม

ในขณะที่ AI ช่วยให้การแพทย์มีประสิทธิภาพมากขึ้น ทักษะพื้นฐานเช่น การสื่อสาร การเป็นผู้นำ และความฉลาดทางอารมณ์ ยังคงมีความสำคัญ เพราะ AI ไม่สามารถแทนที่ความเข้าใจในความรู้สึกและสภาพจิตใจของผู้ป่วยได้

สรุป

AI กำลังกลายเป็นส่วนหนึ่งของโลกการแพทย์ การเตรียมความพร้อมให้บุคลากรทางการแพทย์สามารถใช้งานและประเมินเครื่องมือ AI ได้อย่างมีประสิทธิภาพจึงเป็นสิ่งจำเป็น งานวิจัยนี้จึงตอกย้ำว่า ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับ AI ควรถูกเพิ่มเติมเข้าไปในหลักสูตรแพทยศาสตร์ทั้งในเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ โดยต้องวางแนวทางอย่างเป็นระบบพร้อมทั้งประเมินผลและพัฒนาหลักสูตรอย่างต่อเนื่อง

“การเรียนการสอน AI ในสายวิชาชีพแพทย์ ไม่ใช่แค่การสอนใช้เทคโนโลยี แต่ต้องสอนให้รู้ว่าสิ่งใดควรใช้ ไม่ใช่แค่ทำได้หรือไม่”

You may also like

เว็บไซต์นี้มีการใช้คุกกี้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลการใช้งานของเจ้าของข้อมูลส่วนบุคคล เพื่อเก็บข้อมูลและรวบรวมสถิติวิจัยทางด้านการตลาด การวิเคราะห์แนวโน้ม ตลอดจนนำมาปรับปรุง และควบคุมการทำงานของเว็บไซต์ ทั้งนี้ หากท่านไม่ยินยอม ท่านยังสามารถใช้งานเว็บไซต์ได้ปกติ ยอมรับทั้งหมด