ในยุคที่เทคโนโลยีกลายเป็นส่วนหนึ่งของการทำงานทุกวัน ความเสี่ยงด้านความปลอดภัยไซเบอร์ (Cyber Security) ก็ไม่ได้จำกัดอยู่แค่พวกแฮกเกอร์จากภายนอกอีกต่อไป แต่บางครั้ง “ภัยไซเบอร์” ที่น่ากลัวที่สุด อาจเกิดขึ้นจากภายใน—หรือจากเพื่อนร่วมงานของคุณเองโดยไม่ตั้งใจหรือเจตนาก็ตาม
⚠️ Human Error และ Insider Threat: ช่องโหว่จากคนใน
กรณีตัวอย่าง: ข้อผิดพลาดธรรมดาที่ไม่ธรรมดา
เคยมีกรณีศึกษาจากองค์กรขนาดใหญ่แห่งหนึ่งที่พนักงานพาร์ตไทม์ส่งอีเมลไปยังลูกค้าหลายพันราย แต่ลืมใช้ฟีเจอร์ BCC (Blind Carbon Copy) ทำให้เกิดการเปิดเผยที่อยู่อีเมลของลูกค้าทั้งหมดโดยไม่ได้ตั้งใจ ส่งผลให้บริษัทถูกฟ้องร้องในข้อหาละเมิดความเป็นส่วนตัว และนำไปสู่ค่าปรับมหาศาลตามกฎหมาย PDPA
จากมุมมองในโลก Cyber Security เหตุการณ์ลักษณะนี้คือ “Human Error” หรือลักษณะของข้อผิดพลาดที่เกิดจากพฤติกรรมของคน ซึ่งเกิดขึ้นได้แม้กับพนักงานที่ไม่มีเจตนาไม่ดีเลยก็ตาม
Insider Threat: ศัตรูที่แฝงอยู่ภายใน
มีอีกกรณีหนึ่งจากสถาบันวิจัยระดับมหาวิทยาลัย ที่เจ้าหน้าที่ฝ่ายไอทีแอบติดตั้งโปรแกรม backdoor บน server เพื่อเข้าถึงข้อมูลวิจัยของทีมอื่น ก่อนจะนำข้อมูลนั้นไปขายให้คู่แข่งเชิงพาณิชย์ กรณีนี้จัดเป็น Insider Threat หรือ “ภัยจากคนใน” ที่มีเจตนาแฝงในการโจมตีองค์กรโดยตรง
🔐 วิธีรับมือและป้องกันภัยไซเบอร์จากคนในองค์กร
1. สร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยไซเบอร์ในองค์กร
- อบรมพนักงานเป็นประจำเกี่ยวกับภัยคุกคามไซเบอร์และวิธีการรับมือ
- แนะนำเรื่องพื้นฐาน เช่น สังเกตอีเมลฟิชชิ่ง ตั้งรหัสผ่านที่ปลอดภัย และไม่แชร์ข้อมูลผ่านช่องทางที่ไม่ปลอดภัย
2. ใช้นโยบาย “Least Privilege” หรือกำหนดสิทธิ์การเข้าถึงเท่าที่จำเป็น
สิ่งสำคัญคือไม่ควรให้พนักงานทุกคนเข้าถึงทุกข้อมูลขององค์กร การจำกัดสิทธิ์ช่วยลดความเสี่ยงจากการรั่วไหลหรือถูกนำข้อมูลไปใช้โดยมิชอบ
3. ใช้ระบบตรวจจับและติดตามความผิดปกติ
- ติดตั้งระบบ SIEM (Security Information and Event Management) เพื่อตรวจสอบพฤติกรรมที่ผิดปกติ
- เก็บ log การเข้าถึงข้อมูล เพื่อสามารถ trace ได้หากเกิดเหตุผิดปกติ
4. มีนโยบายลงโทษและจัดการอย่างชัดเจน
องค์กรควรกำหนดแนวทางรับมือเมื่อเกิดเหตุ เช่น การเตือน การลงโทษตามระดับความผิด รวมถึงการดำเนินคดีหากเป็นการกระทำโดยจงใจ
💡 สรุป
ช่องโหว่ที่ใหญ่ที่สุดใน Cyber Security ไม่ใช่ระบบ แต่คือ “คน” ไม่ว่าจะเกิดจากความประมาทหรือเจตนาไม่ดี องค์กรจำเป็นต้องมีแนวปฏิบัติที่ชัดเจนและระบบคุ้มครองที่จะช่วยลดความเสี่ยงจาก Human Error และ Insider Threat ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อย่าคิดว่า “เพื่อนร่วมงาน” ไม่น่าจะเป็นภัย เพราะภัยไซเบอร์ที่ร้ายที่สุด บางทีก็ใกล้ตัวเรากว่าที่คิด




