รายงาน Reuters Digital News Report 2026 สะท้อนว่าพฤติกรรมการเสพข่าวทั่วโลกกำลังเปลี่ยนอย่างชัดเจน ทั้งในแง่ช่องทางรับข่าว ความเชื่อมั่นต่อสื่อ และบทบาทของ AI ในระบบนิเวศข่าวสาร
IFJ (International Federation of Journalists) ชี้ว่าผลลัพธ์เหล่านี้ไม่ใช่เพียงแนวโน้มด้านสื่อ แต่ยังเกี่ยวข้องกับสิทธิของนักข่าว ความยั่งยืนของสำนักข่าว และสิทธิของสาธารณชนในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร
ประเด็นสำคัญ
- ความเชื่อมั่นต่อข่าวอยู่ในระดับต่ำสุดเป็นประวัติการณ์ โดยมีเพียง 37% ของผู้ตอบแบบสอบถามที่ระบุว่าไว้วางใจข่าว
- ภาวะ “news avoidance” เพิ่มขึ้นเป็น 42% สูงขึ้น 2 จุดจากปี 2025
- สื่อสังคมออนไลน์และแพลตฟอร์มวิดีโอขึ้นมาเป็นแหล่งข่าวหลักครั้งแรก โดยมีผู้ใช้ 54% แซงหน้าโทรทัศน์ 52% และเว็บไซต์/แอปข่าว 51%
- การใช้ AI chatbot เพื่อรับข่าวเพิ่มจาก 7% เป็น 10% ภายในหนึ่งปี และในกลุ่มอายุต่ำกว่า 35 ปีสูงถึง 16%
- มีเพียง 4% ของผู้ตอบแบบสอบถามที่บอกว่าจะคลิกเข้าไปยังต้นทางข่าว “เสมอหรือบ่อยครั้ง” ซึ่งสะท้อนปัญหาการพึ่งพาแพลตฟอร์มและการลดการเข้าถึงเว็บไซต์ข่าวโดยตรง
ผลกระทบต่อสำนักข่าว
IFJ เตือนว่าเมื่อผู้ชมไหลไปอยู่บนแพลตฟอร์มโซเชียล วิดีโอ และ AI มากขึ้น สำนักข่าวจะเผชิญแรงกดดันทั้งด้านรายได้ การกระจายข่าว และอำนาจต่อรองกับแพลตฟอร์มดิจิทัล แนวโน้มนี้อาจส่งผลต่อการจ้างงานนักข่าว คุณภาพของข่าว และการคุ้มครองลิขสิทธิ์ของเนื้อหา อีกทั้งการที่ผู้ชมไม่ค่อยคลิกกลับไปยังต้นทางข่าว ยิ่งทำให้สำนักข่าวพึ่งพาระบบนิเวศของแพลตฟอร์มมากขึ้น
บทบาทของ AI
รายงานระบุว่า AI chatbot เริ่มกลายเป็นช่องทางรับข่าวที่มีนัยสำคัญ แม้สัดส่วนผู้ที่ใช้ AI เป็นแหล่งข่าวเพียงแหล่งเดียวจะยังมีแค่ 1% อย่างไรก็ตาม IFJ มองว่าการใช้ AI แบบไร้การกำกับในกระบวนการบริโภคข่าวอาจสร้างความเสี่ยงต่อความมั่นคงทางการเงินของสำนักข่าว และอาจทำให้คุณค่าของงานข่าวเชิงต้นฉบับลดลง ในอีกด้านหนึ่ง รายงานชี้ว่าผู้คนยังคงพึ่งพาแบรนด์ข่าวที่น่าเชื่อถือเมื่อต้องการตรวจสอบข้อมูลออนไลน์
สื่อสาธารณะและความน่าเชื่อถือ
อีกข้อค้นพบสำคัญคือ การสนับสนุนสื่อสาธารณะยังคงแข็งแรง โดยใน 26 ประเทศส่วนใหญ่ในยุโรป มีผู้มองสื่อสาธารณะในเชิงบวก 37% เทียบกับเชิงลบ 22% IFJ ระบุว่าความกังวลเรื่องความเป็นอิสระทางการเมืองเป็นเหตุผลหลักในประเทศที่ความเห็นลบสูงกว่าเห็นบวก ข้อสรุปนี้สะท้อนความจำเป็นของการคุ้มครองสื่อสาธารณะที่มีงบประมาณเพียงพอและมีธรรมาภิบาลที่เป็นอิสระจากรัฐบาล
ข้อสรุปเชิงนโยบาย
สารหลักของรายงานคือ ห้องข่าวและสหภาพนักข่าวต้องปรับตัวต่อ “platformisation” และการเข้ามาของ AI อย่างจริงจัง โดยเน้นความเป็นอิสระ ความน่าเชื่อถือ และคุณค่าของข่าวต้นฉบับ ขณะเดียวกัน การลงทุนในข่าวเชิงสืบสวน บทวิเคราะห์ และรูปแบบเนื้อหาที่สร้างการมีส่วนร่วมโดยตรงกับผู้ชม จะเป็นหนทางสำคัญในการรักษาบทบาทของสื่อในยุคที่ข้อมูลข่าวสารไหลผ่านแพลตฟอร์มเป็นหลัก
ข้อมูลจาก: https://www.ifj.org/media-centre/news/detail/category/ai/article/reuters-digital-news-report-2026-key-takeaways-for-newsrooms-and-journalists-unions




