บทความโดย รศ.ดร.ธนชาติ นุ่มนนท์ ผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีอุบัติใหม่ (Thought Leader in Emerging Technologies)
ตามที่จะมีการเปิดตัวโปรแกรม AiPASS ในวันที่ 31 สิงหาคมนี้ ผมอยากเสนอแนะบางประการก่อนที่โครงการจะเข้าสู่ขั้นตอนตรวจรับ เพราะเป้าหมายที่โครงการประกาศไว้ชัดเจนคือ ต้องการให้ประชาชนประหยัดค่าใช้จ่ายได้ราว 600 บาทต่อเดือน (อ่านบทความเพิ่มเติมในลิงก์) ซึ่งเทียบเท่ากับค่าสมาชิกโปรแกรม AI เวอร์ชันจ่ายเงินของค่ายต่างๆ นั่นหมายความว่าสิ่งที่ส่งมอบต้องมีความสามารถในระดับเดียวกับเวอร์ชัน Pro หรืออย่างน้อยที่สุดต้องสู้ได้กับเวอร์ชันฟรีที่ ChatGPT, Gemini, Claude หรือค่ายต่างๆ เปิดให้ทุกคนใช้อยู่แล้ว
ที่สำคัญกว่าเรื่องตัวเลขคือผลลัพธ์ด้าน Upskill และ Reskill ของประชาชน โครงการนี้ควรทำให้คนไทยได้ใช้และเข้าใจเครื่องมือ AI ที่ทันสมัยจริง ทั้ง Deep Research, Agent, Skill, การเชื่อมต่อกับแอปทำงาน และการทำงานอัตโนมัติ ซึ่งเป็นสิ่งที่โลกการทำงานกำลังใช้กันในปัจจุบัน ไม่ใช่เพียงเครื่องมือแชทกับโมเดลรุ่นต่างๆ ที่ตอบคำถามได้ แต่พาผู้ใช้ไปไม่ถึงไหน
หากประชาชนใช้ AiPASS แล้วพบว่าทำได้น้อยกว่าที่เคยใช้ฟรี ก็จะเลิกใช้ในเวลาไม่นาน และงบประมาณที่รัฐจ่ายไปก็จะไม่คุ้มค่าทั้งในแง่การประหยัดและการพัฒนาทักษะ
ผมจึงขอเสนอคำแนะนำ 12 ข้อเพื่อปรับปรุงโปรแกรมให้ตรงกับผลลัพธ์ที่โครงการตั้งไว้ และเพื่อรักษาผลประโยชน์ที่ประชาชนควรได้รับจากงบประมาณแผ่นดิน ดังนี้
1. โมเดลแชทฟรีไม่จำกัด ปรับจาก Gemini 3.1 Flash Lite เป็นโมเดลที่ทันสมัยและมีความสามารถระดับเดียวกับที่เวอร์ชันฟรีให้ใช้ไม่จำกัด
2. โควตาโมเดลชั้นนำ เพิ่มจาก 20–50 ครั้ง/วัน เป็น 150–200 ครั้ง/วัน หรือเทียบเท่าใน rolling window แบบที่ค่ายต่างๆ ใช้ พร้อมระบุ context window ต่อบทสนทนาไม่ต่ำกว่าเวอร์ชัน Pro ของคู่แข่ง
3. อัปโหลดไฟล์ ไม่ต่ำกว่า 100 MB ต่อไฟล์ หลายไฟล์ต่อแชท รองรับ PDF, รูปภาพ, สเปรดชีต, โค้ด เทียบเท่าเวอร์ชันฟรีที่มีอยู่ทั่วไป
4. เชื่อมต่อแอปทำงาน Word, Excel/Sheets, PowerPoint/Slides อ่านและสร้างไฟล์ได้โดยตรงจากแชท เทียบเท่าเวอร์ชันฟรีที่มีอยู่ทั่วไปที่ทำได้
5. Custom connector ให้ผู้ใช้เลือกเชื่อมอีเมล ปฏิทิน และไดรฟ์ของตนเอง หรือแอปอื่นๆ โดยรองรับมาตรฐานเปิดอย่าง MCP เทียบเท่าเวอร์ชันฟรีที่มีอยู่ทั่วไปที่ทำได้
6. Deep Research ส่งออกผลลัพธ์เป็น Word/PDF/Slides พร้อมอ้างอิงแหล่งที่มา และมีปุ่มแปลงเป็น infographic หรือบทสนทนาเสียง (audio overview) เทียบเท่าเวอร์ชันฟรีอย่าง Gemini
7. วิเคราะห์ไฟล์เสียง/วิดีโอ ถอดเสียง สรุปประเด็น และทำรายงานการประชุมได้ เทียบเท่าเวอร์ชันฟรี
8. Skill ผู้ใช้สร้างชุดคำสั่ง/ขั้นตอนใช้ซ้ำได้เอง แชร์ในหน่วยงานได้ เทียบเท่า Gems, Custom GPT, Claude Skills
9. Scheduled task ตั้งเวลารัน prompt อัตโนมัติ ส่งผลลัพธ์ไปอีเมลหรือระบบปลายทาง
10. Agent สร้างและปรับแต่ง agent ที่ทำงานหลายขั้นตอนต่อเนื่อง เรียก tool/connector ได้ ตรงตามข้อกำหนดใน TOR โดยควรเปิดเผยข้อความ TOR ส่วนนี้เทียบกับสิ่งที่ส่งมอบจริง
11. Canvas พื้นที่แก้ไขผลลัพธ์แบบโต้ตอบ ทั้งเอกสารและโค้ด ให้ผู้ใช้ปรับส่วนย่อยได้โดยไม่ต้อง prompt ใหม่ทั้งหมด คล้ายกับ ChatGPT Free Version และ Gemini Free Version
12. Voice mode สนทนาด้วยเสียงแบบ real-time ภาษาไทย ทั้งบนเว็บและมือถือ ตอบสนองต่อเนื่องไม่ใช่แค่ speech-to-text เทียบเท่าเวอร์ชันฟรีที่มีอยู่ทั่วไปที่ทำได้
ข้อเสนอทั้ง 12 ข้อนี้ไม่ได้มีเจตนาจะด้อยค่าโครงการ แต่ต้องการให้สิ่งที่ประชาชนได้รับตรงกับสิ่งที่รัฐสัญญาไว้ หากข้อใดทำได้อยู่แล้วก็เป็นเรื่องดี แต่ถ้าข้อใดยังทำไม่ได้ ผมหวังว่าผู้รับผิดชอบจะนำไปพิจารณาและดำเนินการก่อนการตรวจรับงาน และผู้ที่เสียโอกาสก็คือประชาชนที่ควรได้ใช้เครื่องมือ AI ที่ดีที่สุดเท่าที่งบประมาณจ่ายไป และเป็นไปตามผลลัพธ์ที่เขียนไว้ในตอนขอเสนอใช้งบประมาณ




