บทความ เรื่องเล่าจากต่างแดน โดย 2 Cents
“อเมริกากับการบริจาคและงานจิตอาสา” ตอนนี้เล่าเรื่องการรับส่งสุนัขและแมวจร มีการทำงานเป็นระบบ มีกฎ และมีหลายกลุ่มหลายเส้นทาง แต่ที่ไม่มีให้คือ ค่าใช้จ่ายต่างๆ ซึ่งผู้อาสาต้องออกเอง
หลายท่านคงพอเข้าใจเรื่องการทำงานของ Food Bank และการช่วยคนยากจนของที่อเมริกาบ้างแล้วจากบทความที่แล้ว วันนี้เราจะเล่าเรื่องปัญหาสุนัขจรจัดและงานอาสาอีกอย่างหนึ่งที่เราทำ คือขับรถรับส่งสุนัขจรและรับเลี้ยงสุนัขจรชั่วคราว (จนกว่าจะหาบ้านถาวรให้เขาได้)
เราขับรถรับ/ส่งเด็กๆ พวกนี้มาจะ 9 ปีแล้ว และก็ยังทำอยู่ มีกลุ่มที่ส่งน้องหมาหลายกลุ่มมาก และเราก็ขับให้หลายกลุ่มส่วนรับเลี้ยงนี่เคยครั้งนึงเมื่อสิบกว่าปีก่อน แล้วก็เพิ่งกลับมาทำอีกเมื่อกลางปีที่แล้ว ซึ่งตอนนี้ก็เลี้ยงอยู่ตัวนึง
หลายคนคิดว่าอเมริกาไม่มีสุนัขจรจัด หรือไม่เป็นปัญหานี้ บางคนคิดว่าที่นี่มีสถานรับเลี้ยงที่ดูแลน้องไปเรื่อยๆ
ซึ่งมันก็มีทั้งถูกและผิดนะคะ
ที่นี่มีปัญหาสุนัขจรจัด (มาก) ในบางพื้นที่ และในบางพื้นที่ก็แทบจะไม่มีเลย เพราะเหตุนี้ ทำให้เกิดงานอาสาขับรถรับส่งน้องและรับเลี้ยงชั่วคราวอย่างที่เราทำอยู่
และที่นี่ก็มีสถานสงเคราะห์สัตว์ที่เรียกว่า kill shelter คือสถานสงเคราะห์ที่มีกำหนด ว่าถ้าไม่มีเจ้าของ หรือใครมารับหมาไปภายในกี่วัน เค้าก็จะฉีดยาให้หมาหลับ ซึ่ง kill shelter นี้ก็มักจะอยู่ในรัฐที่มีปัญหาหมาจรจัดเยอะๆ นั่นแหละ
และเพื่อช่วยสุนัขจรจัดที่อยู่ตามถนนและน้องหมาที่อยู่ใน kill shelter ไม่ให้ต้องโดนฉีดยาให้หลับ ก็จะมีกลุ่มคนที่ไปเก็บสุนัขเหล่านี้มาจากถนนหรือไปเอาน้องหมาพวกนี้ออกมาจาก kill shelter และอีกกลุ่มที่รับเลี้ยงสุนัขเหล่านี้ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ในอยู่ในรัฐที่ไกลมาก หรือบางทีก็อยู่ข้ามประเทศไป Canada เลยก็มี คนที่เอาเด็กๆ ออกมาก็ต้องส่งสุนัขเหล่านี้ไปให้กลุ่มอาสารับเลี้ยงที่อยู่รัฐอื่นเหล่านั้น หรือบางตัวอาจจะมีคนสนใจรับอุปการะแล้ว แต่อยู่ไกล
ถ้าจะจ้างบริษัทขนส่ง ต้องจ่ายค่าขนส่ง ค่าใช้จ่ายก็จะสูงไป เพราะส่วนมากทุกคนคือจิตอาสา ไม่ได้มีเงินมากมายพอจะจ่ายค่าขนส่ง ก็เลยมีการรวมตัวกันของกลุ่มคนที่คิดเหมือนกันคืออยากช่วยน้องหมาพวกนี้ให้เขาได้มีครอบครัวที่อบอุ่น รับอาสาขับรถรับส่งเขา
โดยแต่ละคนจะขับรถคนละ 1-2 ชั่วโมง ส่งเด็กๆ ต่อให้คนขับคนถัดไป ไปเรื่อยๆ เหมือนส่งไม้วิ่งผลัด จนถึงจุดหมาย
การช่วยน้องหมาหนึ่งตัวนั้นต้องใช้อาสาสมัคร 3 กลุ่ม คือ
- กลุ่มที่ไปเอาน้องออกมาจาก kill shelter หรือเก็บหมามาจากข้างถนน หรือบางกรณีก็รับเด็กๆ ที่เคยมีเจ้าของแต่เจ้าของไม่สามารถดูแลต่อไปได้ อาจจะเพราะป่วย ตกงาน อะไรก็ตาม ก็สามารถนำสัตว์เลี้ยงมาให้ Humane Society ได้ อาจจะต้องจ่ายค่านำสุนัขมาให้ดูแลนิดหน่อย
- กลุ่มที่รับเลี้ยงหมาเหล่านี้จนกว่าจะได้บ้านถาวร
- กลุ่มที่ขับรถพาเด็กๆ จาก 1 ไปส่งให้ 2
สำหรับเรา เราทำทั้ง 2 และ 3
(ภาพ: บางครั้งก็มีแค่ตัวเดียว บางครั้งก็เต็มรถเลย กรงพลาสติกเป็นแมว เขาส่งมาในกรง แต่หมาจะมาตัวเปล่าไม่มีกรง คนที่รับส่งต้องเอากรงตัวเองไป)
กลุ่มที่เราขับให้บ่อยที่สุดเป็น Humane Society ใน county หนึ่งในรัฐแถวกลางประเทศ เขาจะส่งน้องหมาขึ้นเหนือ ผ่านแถวบ้านเราสม่ำเสมอเป็นประจำโดยมีเส้นทางการขนส่ง 4 เส้นทาง แต่ละเส้นทางเหมือนเดิมทุกครั้ง
Humane Society นี้เขาก็เป็น shelter แต่เป็น no kill shelter ทาง Humane Society เขาจะไปดึงหมาออกมาจาก kill shelter หรือรับสุนัขจรจัดมา แต่เขาก็มีสถานที่และเงินจำกัด เพราะเขาเป็นองค์กรไม่หวังผลกำไร รายได้ของเขาส่วนใหญ่มาจากการรับบริจาคที่มีจำกัด
เขาจึงร่วมมือกับกลุ่มอาสาช่วยเหลือสัตว์ในรัฐที่อยู่ทางเหนือที่ห่างไป 1,000-1,500 กิโล เกือบ 30 กลุ่ม เพื่อส่งเด็กๆ ออกจาก shelter ของเขาเพื่อที่เขาจะได้มีที่ว่างและสามารถรับหมาตัวอื่นเข้ามาเพิ่มได้
การขนส่งจะใช้เวลาสองวัน เสาร์-อาทิตย์ เพราะระยะทางไกลมาก คืนวันเสาร์น้องหมาจะค้างคืนกลางทาง ดังนั้นนอกจากอาสาสมัครขับรถรับ/ส่งแล้ว เขาต้องหาอาสาสมัครให้สุนัขอยู่บ้านค้างคืนวันเสาร์ด้วย
เด็กๆ ทุกตัวจะต้องอยู่ในกรงขณะอยู่ในรถ จะผูกในรถแบบไม่ใส่กรงได้แค่ตัวเดียว เพื่อป้องกันปัญหาเขาตีกัน แต่เราทำมาจะ 9 ปี ไม่เคยมีตัวไหนตีกันหรือจะกัดเราเลยนะ
ระหว่างย้ายรถ สุนัขที่โตแล้วพวกเราจะพาเดินให้เขาเข้าห้องน้ำ กินน้ำ ก่อนขึ้นรถคันถัดไป ถ้าเป็นลูกสุนัขจะอุ้มจากรถไปรถ เพราะลูกหมายังฉีดวัคซีนไม่ครบ
เขาจะบอกว่าเป็น No Paws on Ground คือห้ามเท้าเขาโดนพื้นเด็ดขาด เพื่อป้องกันไม่ให้ลูกหมาติดเชื้อโรคที่อยู่ตามพื้นดิน จะต้องอุ้มจากกรงไปกรงของคนขับถัดไป
ทุกสองอาทิตย์ทาง Humane Society นี้จะส่งหมา-แมวออกมา 20-40 ตัว อาทิตย์ครึ่งก่อนหน้า เขาจะส่งลิสต์เด็กๆ ที่จะออกมาและความต้องการคนรับส่งในแต่ละช่วง พร้อมน้ำหนักมาใน mailing list
(ภาพ: อีเมลขออาสาสมัครทุกสองอาทิตย์ ตัวเลขหลังชื่อคือน้ำหนัก คนอาสาจะได้ประมาณการได้ว่ารับตัวไหนได้บ้าง)
ใครต้องการอาสาส่งช่วงไหน หรือรับค้างคืนตัวไหน ก็ตอบอีเมลไปว่ารับอาสาช่วงไหน รับได้กี่ตัว ตัวไหนบ้าง
นี่คือการทำงานของกลุ่มคนที่ช่วยสุนัขจรจัดที่นี่
อีกกลุ่มนึงที่เราขับให้เขาจะช่วยหมาเฉพาะพันธุ์ คือพันธุ์ English Setter กลุ่มนี้เส้นทางจะไม่แน่นอน นานๆ ถึงจะผ่านแถวบ้านเรา และบางครั้งเขาไปเอาเด็กๆ มาจากต่างประเทศ เช่น กรีซ โรเมเนีย
มีอีก 2-3 กลุ่มที่ เราขับ เขาจะเป็นแค่ช่วยประสานงานหาคนขับให้ คือถ้าเรารับอุปการะน้องหมาที่อยู่ไกลออกไป ต้องการคนช่วยย้ายน้องมาให้เรา เราสามารถติดต่อเขา ให้เขาหาอาสาสมัครช่วยขับรถให้เราได้ เส้นทางการขนส่งของสองกลุ่มนี้จะไม่แน่นอน แล้วแต่คนที่ขอมา เราจึงขับให้ไม่บ่อย เพราะเขารับเคสทั่วประเทศ นานๆ ถึงจะผ่านมาแถวบ้านเรา
(ภาพ: เพจที่ประกาศหาอาสาสมัครตามความต้องการแต่ละเคส)
ทุกอย่างที่เราเล่ามาคือ หน่วยงานไม่หวังผลกำไรกับกลุ่มอาสาสมัครทำกันเองทั้งสิ้น ไม่ใช่หน่วยงานของรัฐ ไม่มีหน่วยงานรัฐร่วมด้วย และไม่ได้รับเงินช่วยเหลือใดๆ จากรัฐ
งานอาสานี้ไม่ได้ค่าตอบแทน ไม่ได้ค่าเสียเวลา ค่าน้ำมัน ค่าทางด่วน ค่ากรง สายจูง อุปกรณ์ทุกอย่าง ทุกคนออกกันเอง สิ่งที่ได้คือ ความสุขใจที่ตีค่าเป็นเงินไม่ได้เลย
แต่ถ้าใครเสียภาษีแบบแจกแจงค่าใช้จ่าย จะสามารถเอาค่าใช้จ่ายพวกนี้ไปหักภาษีได้นะคะ
